armutluyokusu.blogcu.com

Resimlerle çocuk dünyası

17 Ağustos ve 12 Kasım 1999 tarihlerinde ülkemizi sarsan depremler hepimizin yaşamını önemli ölçüde etkilemiştir. Toplumun bir kısmı aradan uzun bir süre geçmesine rağmen bu olayın etkilerini hala hissetmektedir. Hatırlananların büyük çoğunluğu yıkımlarla, kayıplarla ilgili oldukça acı verici anılardır. İşte bu ve benzeri travmatik olaylar karşısında yetişkinler gibi çocuklarda duygusal, bilişsel ve davranışsal tepkiler verebilmektedir. Bu durumu göz önünde bulundurarak Milli Eğitim Bakanlığı ve UNICEF birlikte bir çalışma yürütmektedir. Bu çalışma Psikososyal Okul Projesi’nin Psikoeğitim Programı olup çocukların, ebeveynlerin ve öğretmenlerin travmatik olaylara (deprem, yangın, intihar, cinayet, kaza vb.) karşı nasıl tepki verdiğini tespit eden, normal psikolojik tepkilerin neler olması gerektiğini belirleyen ve bu yönde tepki verilebilmesi için neler yapılabileceğini gösteren bir çalışmadır. Ülke genelinde tüm ilk ve ortaöğretim okullarında gerçekleştirilmesi planlanan çalışmanın uygulanış şekli kısaca şöyledir:

   Öğrencilerden önce uygulamayı sınıflarında yapacak öğretmenlere çalışmanın nasıl uygulanacağı aynen öğrencilere yapılıyormuş gibi aşama aşama gösterildi. Daha sonra 2’şer ders saatinden ibaret toplam 2 gün süren ve dört-beş aşamadan oluşan (uygulanan kitleye göre değişiyor) bir süreç başladı. Bu süreçte öğrencilerin kendilerini keşfetmeleri, tepkilerini fark etmeleri, tepkilerini nasıl düzenleyecekleri sözel olarak, beyin fırtınası yaptırılarak ve söyledikleri tahtaya yazılarak ortaya koymaları hedefleniyordu. Hayal ettikleri bir ortamı gözleri kapalı olarak düşünmeleri daha sonra da o ortamın resmini çizmeleri istendi. Ayrıca simgelerle kendilerini ifade etmeleri ve çevrelerine de en sevdikleri, güvendikleri kişilerin sembollerini koymaları söylendi(sosyal atom). Son olarak da sınıf halinde ortak bir resim çizmeleri ve herkesin bu resimde bir yerleri çizmeleri ve boyamaları istendi.

   Çalışmanın yararlarını kısaca sıralayacak olursak;

-Bu çalışma ile bireyler kişisel özelliklerini, korkularını, güçlerini fark ettiler.

-Çalışmanın seansları sonucunda gerçekten travmatik olaylara karşı daha olgun tepki verilebileceğinin farkına varılıyordu.

-Özellikle öğrenciler kendilerini ifade edebilecekleri bir ortam buldular. En çekingen öğrencinin bile fikrini belirtme gereği hissettiği görüldü.

-Öğrencileri daha yakından tanıma fırsatı da elde edildi.

-Sarsıcı olaylar karşısında bireylerin daha soğukkanlı olmaları için sebepler belirlendi.

   Bu inceleme yazısında öğrencilerin kendilerini güvende hissettikleri ortamın hayal dünyalarında nasıl bir yer ettiğini göreceğiz. Çizdikleri resimlerin analizini yapacak, hayallerine hangi renklerin ve simgelerin etkin olduğunu belirlemeye çalışacağız. Çünkü Psikolojide renklerin insanları etkilediğine dair çalışmalar yapılmış ve bazı renklerin mutluluğu, huzuru bazılarının karamsarlığı, kızgınlığı vb. ifade ettiği tespit edilmiştir. Bu durumda öğrencilerin kendilerini mutlu hissettikleri hayal dünyalarına hâkim olan renklerin gerçek hayatta mümkün olduğunca sağlanması halinde, daha sağlıklı bir geleceğe sahip olacağımız açıktır. Yapılan etkinliğin amaçları arasında öğrencilerin hayal dünyalarının nelerden ve nasıl oluştuğunu belirleme yoktu. Çünkü bireylerin çizdiği resimler toplanıp bir istatistik çıkarılmıyordu. Buradan yola çıkarak yetkililerle yapılan yazışmalar sonucunda sınırlı da olsa bir istatistikî veri oluşturuldu. Veriler incelendiğinde ve örnek resimlere bakıldığında gelecek nesilin doğal çevre ile ilgili çok çarpıcı özlemlere sahip olduğu görülecektir. Resimler farklı okullarda eğitim gören 10-15 yaş arası öğrenci grubuna aittir. Çalışmaya katılan öğrencilerinden, rast gele 191 tanesinin resimlerini topladık. Bu resimlerde, genel olarak resimlerde hâkim olan rengin yeşil-mavi hâkim unsurun ise ağaç, çiçek, güneş, hayvan, bulut ve dağ olduğu hemen göze çarpmaktadır. Yani doğaya duyulan özlem çok belirgin bir şekilde ifade edilmektedir. Futbol sahalarının, evlerin iç kısımlarının, ibadethanelerin, apartmanların çizildiği bazı istisnalar da bulunmaktadır. Yine çizilen unsurlar arasında inceleme yapacak olursak gelecek neslin pek de sosyalleşme niyetinde olmadığı ortaya çıkıyor. Nitekim çizilen resimlerin 91 tanesinde bir, 16 tanesinde birden çok ev resmi görünüyor. Tek evlerde de genelde sevdikleri birkaç insan ve evcil hayvanlardan oluşan küçük bir dünya hayal etmekteler. Buraların güvenilen yerler olarak hayal ediliyor olması, kent ortamına ve diğer insanlara güvenin azaldığını, giderek daha da yalnız kalma hissinin hâkim olduğunu göstermektedir. Ayrıca Avrupa’da yaygın olduğu gibi evcil hayvanların artacağı da bu resimlerden ortaya çıkan bir sonuçtur. Yine kentin unsurlarından araba, bisiklet ve yol gibi unsurlar resimlerde pek tercih edilmemiştir. Yani çocukların hayal dünyalarında veya güven duydukları ortamda pek yerleri yok. Renk analizini yapacak olursak gördüğümüz en önemli nokta 191 gençten 174’ünün maviyi kullanmış olmasıdır. Çocuklar, resimlerin yaklaşık %28’ini maviye boyayarak deniz, göl, nehir vb doğa unsurlarına duydukları özlemi yansıtmaktadırlar. Yine 165’i yeşili kullanarak ağaç, çimen ve çiçeklerin kendilerini rahatlatan unsurlar olduğunu belirtmişlerdir. Yaklaşık %27 olan yeşilden başka, kırmızı renk %11, sarı %9, kahverengi %10, turuncu %8, siyah ise % 7’lik bir alanda kullanılmıştır. Görüldüğü gibi resimlerin yarıdan fazlası (%55) yeşil ve mavi ile kaplıdır. Yani hayal dünyaları yeşile ve maviye hasrettir. Çünkü kentlerde bu iki rengi barındıran unsurlar yok denecek kadar azdır. Gençlerin resmini çizdikleri unsurların analizini yapacak olursak yine doğaya ait olanların hâkimiyeti görülmektedir. Örneğin ağaç çizilen resim sayısı 191’de 140’tır. 72 tanesinde dağ, 91 tanesinde hayvanlar, 96 tanesinde çiçekler, 131 tanesinde güneş, 82 tanesinde bulutlar, 94 tanesinde göl, deniz veya nehir çizilmiştir. Gençlerin güvenilir ortam deyince doğadan sonra sığındıkları liman ise ev olmaktadır. Bunu çizilen resimlerin 120 tanesinde karşımıza çıkan bir veya daha fazla evden anlıyoruz.

    Hepimizin ortak kanısı çocukların bazı araçlarla daha mutlu olacaklarını düşünmemizdir. Oysa çizilen resimlerden gördüğümüz kadarıyla araba, top, uçurtma, bisiklet vb. tüm kente ait unsurlar toplam 56 resimde kendilerine yer bulabilmiştir. Yani gençlerin hayal dünyalarında pek yerleri yok. Evet, kentlerimiz stresin, hayatın yoğun temposunun merkezi halindedirler. Tüm bu gençlerimiz yine stres ve yoğunluk içerisinde çok çabuk ve farkına bile varamadan büyümektedirler. Bu büyümelerini anne-babalar çok geç fark edebilirken, onların da çocuklarının kişilik gelişimleri üzerinde fazla bir etkileri olamamaktadır. Bunu öğrencilerin en rahat ettikleri ortam olarak hayal ettikleri yerde anne-babalarının yerine arkadaşlarının ve ev, okul ve mahallelerinin yerine de doğal mekânların resimlerini çizmeleri ortaya koymaktadır. Bu kısa gözlemlerimizden sonra farklı kişi ve kurumlara farklı öneriler sıralamak yerinde olacaktır. Bu kişilerden birincisi anne ve babalardır. Evet, anne ve babalar hep kuşak çatışmasından şikâyet ederler. Bu çalışma göstermektedir ki anne ve babalar çocuklarıyla en sağlıklı diyaloğu onların hayal dünyalarına girebilirlerse sağlayabileceklerdir. O halde kır gezileri, piknikler vb. doğa aktiviteleri ile kaynaşmayı arttırmak yerinde olacaktır. İkinci olarak eğitimcilerin üzerine de okulu sevdirmek gibi bir görev düşüyor. Bunu sağlamak için de okulların doğa gezileri, ağaç dikme kampanyaları düzenlemeleri, bu konuda aktif dernek ve vakıflarla ortak organizasyonlar yapmaları gerekecektir. Ancak onların önüne de bazı mevzuat sıkıntıları çıkabilmektedir. Bu konuda en verimli şekilde ‘Doğa daha kalıcı bir şekilde nasıl sevdirilir? Bu sayede okul sevgisi nasıl elde edilebilir? Doğa aktiviteleri öğrenci başarısına nasıl dönüştürülebilir?’ gibi soruların cevabı küçük beyin fırtınaları ile aranarak, sonuçları irdelenerek öğrencilerin okulu sevmelerini sağlamak gerekmektedir. Üçüncü olarak da yerel yöneticileri bekleyen önemli bir görev vardır: ‘Gençlerin yaşadıkları kentlerde hayal ettikleri ortama kavuşmalarını yani doğal ortamı, yeşil alanı (çimlere basmayın yazmayan türde ve genişlikte) arttırmak.’ Bu üçlüye devletin de organizasyonu eklenirse başarıda gözle görünür bir yükselme, hayata dört elle sarılan, sağlıklı düşünen bir kuşağın oluşması sağlanacaktır. Aksi halde aileler çocuklarıyla daha da kopacak, eğitimciler harcadıkları emek ve paranın karşılığını alamayacak, yerel yöneticiler sürekliliği sağlayamayacak ki, bu da her yeni gelen yöneticinin farklı uygulamalarla kentin zaten varolan stresini daha da arttıracak ve devlet telafisi mümkün olamayacak bir değerini kaybedecektir: Gençliğini!

ALINTI

<%TrackbackTitle%>

<%TrackbackTime%>, <%TrackbackDate%> .. url: <%TrackbackBlogName%> .. Sil

<%TrackbackExcerpt%>

VİDEOLARIM/Kısa Film